Iliada w mumii. Unikatowe odkrycie z Oksyrynchos

21 kwietnia 2026, 16:57

Naukowcy z Oxyrhynchus Archeological Mission oraz Universitat de Barcelona, pracujący pod kierunkiem Maite Mascort i Esther Pons, dokonali unikatowego odkrycia. Na brzuchu mumii z czasów rzymskich sprzed około 1600 lat znaleźli papirus zawierający fragment Iliady. To pierwszy znany przypadek, gdy grecki tekst literacki został celowo użyty podczas procesu mumifikacji.



Aedes aegypti

Mumie z malarią

24 października 2008, 09:55

Naukowcy ze Szpitala Akademickiego w Monachium-Bogenhausen odkryli DNA zarodźców malarii Plasmodium falciparum w dwóch mumiach z Teb. Tym samym udokumentowali najstarsze przypadki tej choroby w dziejach świata.


Potwierdzone: perkozek wyginął

26 maja 2010, 10:28

Najnowsza ocena liczebności najrzadszych ptaków świata potwierdza, że perkozek długodzioby (Tachybaptus rufolavatus) wyginął. Ostatnio widziano go w latach 80. ubiegłego wieku, a konkretnie w 1985 r. Występował wyłącznie na terenie jeziora Alaotra i w okolicach na Madagaskarze, stąd jego druga nazwa: perkozek z Alaotry. Eksperci utrzymują, że zniknął z powierzchni naszej planety przez kłusownictwo i drapieżne ryby.


Starożytne oszustwo sportowe

18 kwietnia 2014, 12:39

Już w starożytności dochodziło do nielegalnego ustalania wyników zawodów sportowych. Naukowcy odczytali właśnie spisaną po grecku umowę pomiędzy osobami popierającymi dwóch zapaśników, którzy awansowali do finałów ważnych regionalnych zawodów.


Teksty Piramid - czyli dlaczego nie wszystkie piramidy są nieme?

23 grudnia 2016, 12:32

W powszechnej opinii piramidy to po prostu monumentalne grobowce. O tym, że nie są to jedynie milczący świadkowie historii starożytnego Egiptu, opowiada w rozmowie z PAP egiptolog dr Joanna Popielska-Grzybowska. Badaczka zajmuje się hieroglificznymi zaklęciami - Tekstami Piramid, które są wykute w kilkunastu piramidach sprzed ponad 4 tys. lat.


W Abusir odkryto kompleks grobowy jedynego przyjaciela władcy

18 października 2018, 11:09

W Abusir odkryto kompleks grobowy należący do "jedynego przyjaciela" i powiernika władcy - kapłana Kairesa. Zajmuje on powierzchnię ponad 500 m2. Poza grobem znajduje się tu także szereg innych pomieszczeń, które służyły do celów rytualnych, w tym do oczyszczania kapłanów przed wejściem do grobowca.


W Egipcie zaprezentowano pierwsze kompletne mumie lwów

25 listopada 2019, 18:36

Egipskie Ministerstwo Starożytności poinformowało, że zespół archeologów prowadzony przez Mostafę al-Waziriego odkrył w Sakkarze pierwsze kompletne mumie lwów. Konferencja prasowa poświęcona znalezisku odbyła się 23 listopada.


Na Pustyni Judzkiej archeolodzy badają strukturę w kształcie piramidy

26 marca 2025, 08:58

Na Pustyni Judzkiej trwają prace przy odsłanianiu starożytnej struktury w kształcie piramidy. Biorą w nich udział archeolodzy z Izraelskiej Służby Starożytności oraz ochotnicy z całego kraju. Po pierwszym tygodniu wykopalisk wiadomo, że struktura pochodzi sprzed 2200 lat. Na miejscu znaleziono, między innymi, papirusy zapisane greką, monety z brązu wybite przez Ptolemeuszy oraz Seleucydę Antiocha IV Epifanesa, broń, tkaniny i drewniane narzędzia.


Na papirusie sprzed 2000 lat znaleziono fragment oryginalnego poematu Empedoklesa

3 kwietnia 2026, 09:18

Nathan Carling, papirolog z Uniwersytetu w Liège, odkrył na papirusie (P.Fouad inv. 218) przechowywanym we Francuskim Instytucie Archeologii Orientalnej w Kairze fragment oryginalnego poematu „O naturze” (Περὶ φύσεως) Empedoklesa. To niezmiernie ważne odkrycie nie tylko wzbogaca kanon literatury starożytnej, ale pozwala na głębsze zrozumienie tego, jak Empedokles pojmował zmysły, naturę i procesy poznawcze oraz jak jego filozofia wpłynęła na Platona, Arystotelesa czy Plutarcha. Żyjący w V wieku p.n.e. Empedokles jako pierwszy wysunął teorię czterech żywiołów – ziemi, wody, powietrza i ognia – i łączącej je siły miłości lub rozdzielającej waśni.


Uciekinierzy z zasypanego pokoju

30 października 2018, 16:38

W małym pomieszczeniu w Pompejach - najprawdopodobniej sypialni - odkryto szkielety 2 kobiet i 3 dzieci. Grupa szukała zapewne schronienia. Niestety, wszyscy zginęli przygnieceni dachem, pod wpływem wysokich temperatur spływu piroklastycznego albo połączenia jednego z drugim. Uciekinierzy znajdowali się w domu, gdzie niedawno natrafiono na inskrypcję, która pomogła w ustaleniu, że Wezuwiusz zniszczył Pompeje później niż dotychczas sądzono.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk